میکروبیولوژی دانشگاه آزاد اسلامی اشکذر

تفاوتهای پروکاریوتها و یوکاریوتها

سلول پروکاریوتی بر خلاف سلول یوکاریوتی ،بخش بندی نشده است.غشای هسته،میتوکندری،شبکه اندوپلاسمی،دستگاه گلژی،فاگوزومها و لیزوزومها دراین سلولها وجود ندارد(شکلهای 1ب،2و3).پروکاریوتها بطورمعمول فقط یک کروموزوم حلقوی دارند.به دلیدل عدم وجود غشای هسته،کروموزوم به ناحیه خاصی در غشاء  به نام مزوزوم متصل است.ریبوزومهای پروکاریوتی 70S هستند(S نشانه واحد Svedberg است که مقیاس اندازه است)،درحالیکه ریبوزومهای یوکاریوتی بزرگترند(80S)  .زیرواحدهای ریبوزوم پروکاریوتی ، 30S و 50S هستند.زیرواحد 30S دارای 16S rRNA  است،درحالیکه زیرواحد 50S حاوی 23S و 5S RNA  می باشد.RNA ریبوزومی در یوکاریوتها بزرگتر است(مثلا18Sدر برابر  (16S rRNA.غشاهای باکتریال،معمولا" فاقد استرول هستند (مثل کلسترول).

   
مقایسه پروکاریوتها و یوکاریوتها   

  
شکل 2-یک سلول جانوری 

 
شکل 3-مدل یک سلول باکتری 

 ساختارهای باکتریال

با وجود اینکه ساختمان باکتریها در مقایسه با یوکاریوتها  پیچیدگی خاصی ندارند ولی می توان تعدادی از ساختارهای یوباکتریایی  را توصیف کرد که البته همه باکتریها دارای کل این ساختارها نیستند.

پلاسمیدها

DNA خارج کروموزومی هستند که معمولا" چندین کپی از آنها در سلول وجود دارد که اغلب، فاکتورهای بیماریزایی و مقاومت آنتی بیوتیکی را کد می کنند.بعضی پلاسمیدها هم در همانندسازی باکتری نقش دارند.

پوشش سلول
باکتریها را می توان بر اساس رنگ آمیزی گرم به دو گروه تقسیم کرد:

باکتریهای گرم مثبت  که رنگ کریستال ویوله را بعد از شستشو هم حفظ می کنند و باکتریهای گرم منفی که اینطور نیستند.همه باکتریها دارای غشای سلولی هستند که در آن فسفوریلاسیون اکسیداتیو رخ می دهد (به دلیل عدم وجود میتوکندری در باکتریها).در خارج از غشای سلولی،دیواره سلولی وجود دارد که سخت و محکم است و سلول را دربرابر لیز اسمزی حفاظت می کند.در باکتریهای گرم مثبت،لایه پپتیدوگلیکان دیواره خیلی ضخیمتر از این لایه در گرم منفی هاست.

باکتریهای گرم منفی دارای یک غشای خارجی اضافی هستند.غشای خارجی،مانع اصلی نفوذپذیری در باکتریهای گرم منفی است.فضای بین غشای داخلی و خارجی،فضای پری پلاسمیک نام دارد.باکتریهای گرم منفی،آنزیمهای تجزیه کننده را در این فضا ذخیره می کنند.باکتریهای گرم مثبت،فاقد فضای پری پلاسمیک هستند و به جای این سیستم،دارای اگزوآنزیمهای ترشحی هستند که هضم خارج سلولی را انجام می دهند.وقتی مولکولهای بزرگ نمی توانند به راحتی از غشای خارجی( در صورت وجود)و یا غشای سلولی عبور کنند نیاز به هضم است

منيع :     http://pathmicro.med.sc.edu   Dr Alvin Fox